Ամեն դեպքում ժպտացեք․․․ ձյանը

...ինչ-որ տեղ կարդացել էր, որ աշխարհում կան նաեւ անձմեռ անկյուններ
dzyun7

Ժպիտով բարձրացավ ավտոբուս, ժպիտով տեղավորվեց ամենավերջում, կիպ կպավ պատուհանին ու դրանում իր աչքերը գտավ, ժպտաց իր աչքերի վրա ու մտածեց, որ երբ մարդը ժպտում է՝ սիրուն է: Նույնօրինակ, նախորդ օրերից անիմաստության չափաբաժնով գրեթե չտարբերվող օրը լավ ավարտ էր ունեցել. իր համար կարեւոր միջոցառման էր մասնակցել, հուզվել էր, տխրել, արցունքները զսպել էր, ժպտացել, ոգեւորվել, մեջքն ուղղել… Հիմա նստել էր ու ժպտում էր: Արդեն ցրտել էր, ինքը դեռ չէր հասցրել այդ միտքը տեղավորել իր մեջ ու մրսում էր, բայց իմաստավորման րոպեներն ու ժպիտը հաղթահարում էին ցուրտը: Մի պահ կարծես ավտոբուսի վարորդը (չհասկանալով, առանց դիտավորության) ուզեց խլել ժպիտը, բայց ականջակալներն օգնության եկան. չմտածեց վարորդներին տրված մեծագույն տաղանդի՝ այդքան անհաջող երգեր ընտրելու մեծ կարողության մասին: Ժպտաց իր գլխավերում կանգնած մարդկանց ու իրեն թվաց, որ նրանց համար ավելի հեշտ դարձավ ճամփան կանգնած անցնելը:

Նորից սեղմվեց պատուհանին ու նորից իր աչքերը գտավ դրանում, հետո… ձյունը, ձյունը տեսավ, իր՝ այս տարվա առաջին ձյունը, մութ քաղաքի լույսերի, լուսարձակների ընդգրկունության մեջ հանգիստ, խաղաղ պարող ձյունը, որ սկսվում ու վերջանում է նույն տեղում: Նայեց կողքն ու հայացք չգտավ, նայեց վերեւ ու չգտավ իրեն պետքականը, ականջակալը հանեց եւ իրենից անկախ, բարձ ժպիտով ասաց՝ «ձյուն է գալիս»: Ժպիտը գրեթե անարձագանք մնաց, ու փորձեց նորից իրեն տեսնել, գտնել ինքն իրեն ձյան հեքիաթի մեջ, որին, պարզվեց, դեռ հավատում է:

Ձմեռը դեռ փոքրուց էր սիրում ու հավատում էր, որ դրա մեջ յուրահատուկ մի բան կա, հեքիաթ կա, խորհուրդ կա, ինչ-որ տեղ կարդացել էր, որ աշխարհում կան նաեւ անձմեռ անկյուններ, ու մտածում էր՝ առանց ձյան ի՞նչ կյանք: Հետո… հետո մեծացավ, հետո մի ձմռան ոտքերն ու ձեռքերը ցրտահարվեցին, ու տարիներ անց էլ կրում են այդ հիշողությունները, հետո դասարանցիներից մեկը մի քանի օր դասի չեկավ ձմեռային հագուստ, կոշիկ չունենալու պատճառով, հետո մի օր իմացավ, որ ցրտահարվելուց մարդիկ են մահացել, որ շատերը տաքանալու հնարավորություն չունեն, հասկացավ, որ իր համար էլ տարիների հետ ձմեռը բոլոր մյուս եղանակներից շատ ավելի կենցաղային է դառնում, որ աստիճանաբար նմանվում է ցեխոտ քաղաքի փողոցներով քայլող մի աներեւույթ ճերմակության, հալվող մաքրության, այն դառնում է Ամանորի գիշերը սառցակալած պատուհանից ներս ծիկրակող բարություն, որը հեքիաթային լույսերի, հրաշքների սպասման փոխարեն, գրեթե հանգչող վառարանի մոտ կուչ եկած մարմիններ, ծնողների ձեռքերի մեջ իրենց թաթիկները տեղավորած, բայց սպասված ջերմությունը չգտած փոքրիկների է տեսնում, ամեն օրվանից տարբերվող սեղանի շուրջը հավաքված՝ սիրո փոխարեն իրար ատելությամբ ու հիասթափությամբ նայող աչքեր…

Գիտեր, որ մեծանալը լավ բան չէ, բայց կոկորդում կանգնած թուքը կուլ տալով հիշեց կամ նոր հասկացավ, որ շուտ էր մեծացել, շատ շուտ էր սկսել մտածել այն ամենի մասին, ինչն «իր տարիքի էրեխու խելքի բանը» չէին, շատ շուտ էր հասկացել իր անզորությունը, անօգնականությունը, միայնակ երջանիկ լինելու անկարողությունը:

Նայեց պատուհանին սառած իր աչքերին ու դրանցում չգտավ իր երազած անանձնական երջանկությունը, բայց ոչ էլ անձնականը գտավ, թեքեց հայացքը ու ոչինչ չմոռանալով՝ նորից ժպտաց ձյանը…

Երբ արդեն քայլում էր, հիշեց, որ առաջին ձյունը տեսնելիս կարող էր երազանք պահել, բայց ուշացել էր՝ ձյունը դադարել էր:

Հեղինակ՝

Անի Ռափյան

*

*